Każdy wilk morski powie, że prawdziwy scyzoryk żeglarski powinien być wyposażony w marszpikiel (albo marspikiel – obie opcje są poprawne). Czym jest przyrząd noszący tak dziwaczną nazwę? Do czego może służyć? Jeżeli zmagasz się z tego rodzaju pytaniami, zachęcamy do lektury naszego krótkiego artykułu. Znajdziesz w nim wyczerpujące informacje na temat maszpikla.
Jak wygląda marszpikiel?
Jest to przyrząd, który laik zapewne nazwałby „szpikulcem”. Marszpikiel przeważnie ma kształt wąskiego stożka, a niekiedy wręcz pręta. Najczęściej mierzy od 15 do 30 cm długości, chociaż zdarzają się wyjątkowo długie egzemplarze, mające nawet pół metra. Niektóre modele bywają też lekko asymetryczne, co jednak nie wpływa znacząco na ich funkcjonalność.
Zwykle marszpikiel jest elementem wspomnianego na wstępie noża żeglarskiego lub tzw. multitoola, ale może też stanowić osobne narzędzie (w obecnych czasach rzadko się to jednak zdarza).
Teoretycznie marszpikiel może być zrobiony z dowolnego twardego materiału, np. z żelaza, kości, a nawet z twardych gatunków drewna, jednak w praktyce najczęściej spotyka się egzemplarze wykonane ze stali nierdzewnej, która jest trwała i odporna na korozję.
Do czego służy marszpikiel?
Skoro jest przymocowany do noża żeglarskiego, to można podejrzewać, iż wykonywane z jego pomocą zadania mają coś wspólnego z żeglowaniem. I rzeczywiście: marszpikiel jest zaliczany do tzw. narzędzi bosmańskich, a jego przeznaczeniem jest ułatwianie pracy z linami.
Wydłużony kształt tego przyrządu pozwala na wbijanie go pomiędzy poszczególne włókna lub sploty. Następnie, dzięki obracaniu marszpikla i chwianiu nim w różne strony, można doprowadzić do stopniowego rozluźniania lin. Tę właściwość da się wykorzystać na dwa sposoby:
- Do rozplatania mocno „zapieczonych” węzłów. Jest to szczególnie istotne w przypadku lin, które pracują pod znacznym obciążeniem i wielokrotnie namakają słoną wodą, a potem wysychają na słońcu. Po pewnym czasie wykonane na nich węzły mogą być bardzo trudne do rozplątania, a marszpikiel pozwala na szybkie wyeliminowanie tego problemu.
- Do wykonywania splotów lin. Co oczywiste, aby na nowo zapleść włókna „sznurków” w pożądany sposób, trzeba je uprzednio rozluźnić. Bez użycia marszpikla byłoby to praktycznie niemożliwe.
Marszpikiel – skąd się wzięła jego nazwa?
Niekiedy marszpikiel bywa nazywany rożkiem bosmańskim, przekłuwaczem, albo po prostu szpicem. Najczęściej stosowana jest jednak jego pierwotna nazwa. Skąd ona pochodzi? Z pewnością nie jest to polsko brzmiący wyraz, co zresztą jest typowe dla terminologii żeglarskiej, która ochoczo czerpie ze słownictwa innych nacji, zwłaszcza tych, które w swoim czasie były morskimi potęgami.
Słowo marszpikiel wywodzi się od dwóch angielskich wyrazów: marling (marlowanie, czyli zaplatanie lin) oraz spike (szpic albo kolec). Wiedząc, do czego służy ten przedmiot, należy przyznać, że trudno o bardziej adekwatne miano. Nawiasem mówiąc, z tego samego źródłosłowu wywodzi się nazwa ryby, mającej naturalny „marszpikiel” na nosie, czyli marlina.
Szukasz noża żeglarskiego z marszpiklem? Zobacz noże żeglarskie w naszym sklepie.
