Każda morska jednostka powinna być wyposażona w radiotelefon, czyli VHF. Sam sprzęt jednak nie wystarczy – należy jeszcze umieć z niego skorzystać. Równie istotny jest oczywiście wybór odpowiedniego modelu. Poniżej prezentujemy najważniejsze informacje na ten temat.
Czemu służy i jak działa radiotelefon?
Jest on jednym z najważniejszych urządzeń odpowiadających za bezpieczeństwo załogi. Dzięki niemu można pozostawać w kontakcie z innymi jednostkami lub z lądem, wymieniać informacje pogodowe, a w razie potrzeby – wezwać pomoc.
Radiotelefon wykorzystuje fale VHF, czyli ultrakrótkie (morskie pasmo VHF to przedział między 156 a 175 MHz). Długość fali wynosi tu ok. 2 metry, a antena może być o połowę krótsza (a więc metr wystarczy). Im wyżej znajduje się nadajnik, tym mniejsza jest szansa, że fala natrafi na jakąś przeszkodę i odbije się od niej. Duże znaczenie ma więc nie tylko rozmiar, ale i umiejscowienie anteny, a także moc urządzenia.
Wyróżniamy dwa główne rodzaje radiotelefonów morskich:
- stacjonarny – tego typu urządzenia mają standardowo moc 25W i są zintegrowane z anteną umieszczoną na topie masztu. Dzięki temu zyskują spory zasięg (nawet ponad 20 nm),
- ręczny (grab-bag). Jest on miłym udogodnieniem i może stanowić drugie, awaryjne radio na pokładzie, jednak jego zasięg to zaledwie około 3-4 nm.
Każdy z opisanych typów urządzeń występuje w wielu odmianach. Jak zatem wybrać tę najlepszą? Poniżej prezentujemy najważniejsze wytyczne, jakimi należy się kierować podczas ich zakupu.
Radio stacjonarne — jak wybrać odpowiedni model?
Dobry radiotelefon stacjonarny powinien mieć następujące cechy:
- wbudowany moduł DSC (cyfrowe wywołanie selektywne). Dzięki niemu nawet nieumiejący obsłużyć radia załoganci będą mogli skutecznie wezwać pomoc,
- wysoki współczynnik IP (wodoodporności),
- wygodny układ klawiszy – warto sprawdzić, czy przydatne funkcje, (np. dual watch umożliwiający słuchania na dwóch kanałach) są możliwe do aktywowania w prosty sposób, bez konieczności zagłębiania się w menu,
- wbudowany odbiornik GPS lub możliwość łatwego zintegrowania radia z nawigacją.
Radio ręczne – jak wybrać odpowiedni model?
Tu najważniejszymi wytycznymi wpływającymi na funkcjonalność urządzenia są:
- wysoka wodoszczelność (IP),
- pływalność – jeśli dany model jej nie ma, można zaopatrzyć go w specjalny pokrowiec,
- mała waga i rozmiary,
- wbudowany moduł DSC,
- rodzaj ładowarki – najlepiej sprawdza się typowe gniazdo, pozwalające zastąpić oryginalny kabel innym.
Warto również podkreślić, że zarówno radiotelefon stacjonarny, jak i ręczy, muszą mieć certyfikat zgodności CE. Jest to szczególnie ważne w przypadku kupowania elektroniki poza Europą. Urządzenia nieposiadające tego certyfikatu nie uzyskają pozwolenia radiowego.
Radiotelefon – co warto o nim wiedzieć?
Większość żeglarzy, czarterując jednostkę, poprzestaje na „kontroli” radiotelefonu polegającej na wywołaniu zacumowanej obok łodzi. Jest to jednak poważny błąd: pragnąc mieć pewność, że w krytycznej sytuacji radio nie zawiedzie, należy podjąć próbę wywołania odbiornika znajdującego się znacznie dalej. Można na przykład skontaktować się z jednostką w innej marinie lub z tamtejszym bosmanatem.
Kolejnym częstym błędem jest wyciszanie urządzenia podczas żeglowania. Należy pamiętać, że w ten sposób odcinamy się nie tylko od szumów, ale też od innych załóg, odbierając im niekiedy jedyną szansę na uzyskanie pomocy. W momencie wypływania z portu radiotelefon powinien być włączony i odpowiednio ustawiony, tak, by redukować szumy, a jednocześnie pozostawać w gotowości na wypadek, gdyby ktoś próbował się z nami skontaktować.
Warto też pamiętać, że mimo iż zgodnie z prawem wśród załogi musi być jeden człowiek mający certyfikat obsługi VHF, przeszkolenie pozostałych członków w zakresie podstawowej obsługi radiotelefonu z pewnością nie zaszkodzi, a jedynie podniesie poziom bezpieczeństwa. Może się przecież zdarzyć, że osobą potrzebującą ratunku będzie właśnie radiooperator – w takich sytuacjach inni załoganci będą mogli skutecznie wezwać pomoc.
Sprawdzone radiotelefony morskie znajdziecie tutaj: https://www.maristo.pl/elektronika/radiotelefony-morskie-ukf-i-vhf
