Czym właściwie są knagi stosowane w żeglarstwie? Czemu służą i jakie są ich rodzaje? Jakimi wytycznymi warto się kierować, dokonując zakupu konkretnego modelu? W niniejszym artykule postaramy się odpowiedzieć na te pytania.
Czym jest knaga?
Zgodnie z oficjalną definicją jest to okucie służące do „unieruchamiania olinowania ruchomego”, czyli szotów, cum itp. To proste, choć nieco pokrętne wyjaśnienie nie wyczerpuje jednak tematu. Istnieje bowiem wiele odmian knag różniących się zarówno wyglądem, jak i przeznaczeniem.
Wszystkie one mają pewną wspólną cechę: pozwalają na błyskawiczne zablokowanie liny, a w razie potrzeby umożliwiają szybkie uwolnienie jej. Z uwagi na znaczne siły, jakim muszą opierać się knagi, zwykle umieszcza się je na wzmocnionych elementach pokładu, nadbudówek lub masztów.
Rodzaje knag
Do najpopularniejszych typów knag należą:
- knaga rożkowa, nazywana też zwykłą - jest to najprostsze możliwe rozwiązanie, mające formę podłużnego elementu z dwoma przeciwstawnymi rogami, na których obkłada się linę, zabezpieczaną następnie węzłem... knagowym,
- knaga zaciskowa - zgodnie z nazwą, w tym rodzaju knagi lina unieruchamiana jest przez zaciskanie i siłę tarcia. Ogromną zaletą tego rozwiązania jest więc fakt, że nie wymaga ono stosowania węzłów, a do jego obsługi często wystarcza jedna ręka. Warto pamiętać, że wyróżnia się kilka odmian knag zaciskowych:
- knaga klinowa, nazywana też palcową – ma ona kształt rynny o zwężającej się średnicy. Ten model stosuje się na niewielkich jednostkach śródlądowych,
- knaga rowkowa – nieposiadająca elementów ruchomych i mająca postać rowka o karbowanej powierzchni,
- knaga szczękowa, czyli tzw. piesek. To rozwiązanie spotyka się zarówno na śródlądziu, jak i na morzu. Tworzą je dwa ruchome, karbowane elementy, pomiędzy które wciska się linę. Sposób ich montażu pozwala na przemieszczanie jej tylko w jednym kierunku.
Jak kupować knagi?
Wybór typu knagi powinien być podyktowany wielkością łodzi i jej specyfiką. Jak już wspomniano, na małych jednostkach śródlądowych całkiem dobrze sprawdzają się knagi rowkowe lub klinowe. W przypadku większych jachtów konieczne jest zastosowanie modeli rożkowych lub piesków.
Kupując knagi zaciskowe (zwłaszcza szczękowe), warto zwrócić uwagę na ich jakość. Tanie, kiepsko wykonane pieski z czasem trzymają coraz słabiej, a pod dużym obciążeniem potrafią się blokować. Należy też zadbać o to, by obie połówki knagi miały taką samą mechanikę sprężyn i działy równomiernie.
Z kolei w przypadku modeli rowkowych najważniejsze jest porządne karbowanie – mokra lina pod dużym obciążeniem będzie mieć tendencję do ślizgania się, dlatego głębokie, solidnie wykonane rowki są absolutną koniecznością.
O czym jeszcze warto pamiętać?
Skuteczność działania knag zależy nie tylko od nich samych, ale też od miejsca i sposobu ich montażu. Oto najważniejsze czynniki, na jakie warto zwrócić uwagę podczas mocowania:
- symetria: nierównomierne zamontowanie szczęk w modelach zaciskowych stanowi najczęstsze źródło problemów podczas ich użytkowania,
- kąt nabiegu liny – musi on być tak dobrany, by zapewniać solidne trzymanie, a jednocześnie umożliwiać łatwe obsługiwanie szota,
- miejsce oraz wysokość mocowania knagi – powinny zapobiegać przypadkowemu wyślizgnięciu liny i gwarantować jej komfortową obsługę.
Zobacz knagi żeglarskie w naszym sklepie internetowym!
