Lina linie nierówna – i wcale nie chodzi tu o długość albo o stopień sponiewierania życiem. Prawda jest taka, że na każdej szanującej się jednostce pałęta się całkiem sporo różnych „sznurków” - a każdy z nich ma swoją rolę i przeznaczenie. Jeżeli chcecie dowiedzieć się, po co ich tyle i czym właściwie się różnią, zapraszamy do lektury.
Liny żeglarskie - od czego zacząć?
Opisywanie charakterystyki każdej liny z osobna to zagadnienie na opasłą pracę doktorską. Nie znaczy to jednak, że tematu nie da się w ogóle ugryźć w przystępny sposób.
Aby uprościć sprawę, spróbujmy pogrupować wszystkie te sznurki. Można to zrobić na dwa sposoby:
- biorąc pod uwagę funkcję, jaką dana lina pełni na jachcie,
- biorąc pod uwagę materiał, z jakiego ją wykonano.
Podział lin żeglarskich ze względu na funkcję
Olinowanie na jachcie dzielimy na: stałe i ruchome. Proste, prawda?
To stałe ma za zadanie stabilizować maszt i sprawiać, żeby by uprzejmy pozostać na miejscu. W tym celu należy go przymocować ze wszystkich możliwych stron, dlatego do olinowania stałego zaliczamy:
- sztagi – liny biegnące od czubka (topu) masztu do dziobu,
- achtersztagi, czyli „tylne sztagi” – liny biegnące od topu masztu w kierunku rufy,
- jumpsztagi - usztywniające górną część masztu od strony dziobu,
- wanty - biegnące po bokach masztu i stabilizujące go w płaszczyźnie prostopadłej do osi łódki.
Olinowanie ruchome to... w zasadzie cała reszta, czyli wszystkie pozostałe sznurki. Można je poznać po tym, że przynajmniej jeden koniec zawsze mają wolny. Zalicza się do nich między innymi:
- fały – liny służące do podnoszenia różnych rzeczy, np. żagli, miecza, elementów omasztowania itp. Czasami fały przejmują nazwy od tego, co podnoszą – i tak mamy pikfał (do unoszenia piku), grotfał (do grota) itp.,
- kontrafały – mające działanie przeciwne, czyli służące do opuszczania rzeczy podniesionych za pomocą fału (o ile sprawy nie załatwia grawitacja),
- brasy – przeznaczone do ustawiania względem wiatru ożaglowania rejowego (reje to te poziome belki na wielkich żaglowcach, na których tradycyjnie toczy się epickie pojedynki),
- topenanty – liny podtrzymujące wolny koniec poziomych drzewc (na przykład bomu).
Podział lin żeglarskich ze względu na materiał
Dawniej sprawa była prosta – liny wykonywano z włókien naturalnych, ponieważ nie było innej opcji. Dzisiaj częściej stosuje się włókna syntetyczne, które są bardziej wytrzymałe na trudne warunki pracy, a przez to nie wymagają specjalnej konserwacji czy częstej wymiany.
Każdy materiał – naturalny czy syntetyczny - ma jednak własną charakterystykę i zalety. Poniżej znajdziecie opis najczęściej stosowanych opcji.
Liny z tworzyw naturalnych:
- Bawełniane - nie sztywnieją pod wpływem słonej wody, są miękkie i przyjazne dla skóry, ale wymagają regularnej konserwacji. Często używane są jako szoty.
- Kokosowe - świetnie się nadają na cumy: są mocne, elastyczne, krótko mówiąc – doskonałe...dopóki nie zgniją. A niestety gniją dość szybko.
- Konopne - sprawdzają się jako fały, bo tarcie nie robi na nich wrażenia. Niestety wilgoć powoduje, że sztywnieją i pęcznieją.
- Sizalowe - liny nie do zdarcia. Są odporne na wodę, sól, ścieranie, a nawet na chemikalia.
- Jutowe – wszechstronne i odporne na warunki pogodowe, chociaż nie aż tak bardzo, jak sizal.
Liny z tworzyw sztucznych:
- Poliamidowe - są mocne, elastyczne i odporne na przecieranie, przez co często służą jako fały. Mają za to istotny mankament – szkodzi im promieniowanie UV.
- Polipropylenowe - bardzo wytrzymałe – niestraszne im ścieranie, zginanie, skręcanie, a w dodatku nie absorbują wody. Są przez to doskonałe na cumy i liny kotwiczne.
- Polietylenowe - są tanie, odporne na chemikalia i promieniowanie UV. Niestety lubią się ślizgać i przecierać. Wyjątkiem są liny z przetworzonego polietylenu, takie jak dyneema lub spectra, stosowane w jednostkach regatowych.
Podsumowując – „sznurkologia stosowana” to osobna dziedzina wiedzy. Mamy jednak nadzieję, że teraz nie będzie to już dla Was wiedza tajemna.
I na koniec mała rada: o liny trzeba dbać. Mimo iż ważniejsze wydają się żagle, w rzeczywistości to właśnie liny trzymają wszystko „w kupie” i umożliwiają sprawne sterowanie jednostką. Poświęćcie im odrobinę uwagi, a z pewnością odwdzięczą się długą i bezawaryjną służbą.
Zobacz liny żeglarskie w naszym sklepie internetowym - klik!
